Չեն փոխվել
Առաջընթաց բոլոր ուղղություններով
28 Փետ 2013  

Հայաստանը պատրաստ պիտի լինի նաև վատագույն սցենարին

Հարգելի այցելու,

Շարունակում ենք ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի տարբեր տարիներին տված հարցազրույցներն ու ասուլիսները: Այս անգամ ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում 2006 թվականի մարտի 2-ին Հայաստանի և Արցախի հանրային հեռուստաընկերություններին նախագահի տված հարցազրույցը, որն ամբողջությամբ վերաբերում է Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ինչպես տվյալ պահի իրավիճակին ու զարգացումներին, այնպես էլ` առհասարակ նախագահ Քոչարյանի պատկերացումներին:

Հարցազրույցում Հայաստանի Հանրապետության նախագահը մեկ անգամ էլ վճռականորեն հավաստում է, որ Լեռնային Ղարաբաղը ոչ մի պայմանով այլևս չի կարող Ադրբեջանի մաս կազմել, սահմանում է մի քանի այլ նվազագույն շեմեր, որոնցից ավելի հայկական կողմը փոխզիջումների չի գնա: Ռոբերտ Քոչարյանն ընդգծում է նաև Հայաստանի անելիքը, եթե բանակցություններն ի վերջո փակուղի մտնելով` ձախողվեն: Պատահական չէ, որ արժեքավոր այս հարցազրուցը տեղ է գտել նաև Ռոբերտ Քոչարյանի "Ելույթներ և հարցազրույցներ" հատընտիր ժողովածուում:

02.03.2006. ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑԸ Հ1, Հ2 ԵՒ ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՀԵՌՈՒՍՏԱԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ

ՀԱՐՑ - Պարոն նախագահ, հայաստանյան լրատվամիջոցների առաջին էջերում կրկին հայտնվել է ղարաբաղյան կարգավորման թեման: Այսպես պարբերաբար լինում է: Երբ համանախագահների աջակցությամբ թեման "տաքանում" է, սպասելիքները մեծանում են: Ռամբուեի բանակցություններից հետո կրկին սկսվեց հիասթափության փուլը: Սպասելիքները մեծացել էին, մարդիկ սպասում էին, որ ինչ-որ հետաքրքիր պայմանավորվածությունների հույս կա, բայց նաեւ հիմա դա վերածվում է խոր հիասթափության:

Դուք ինչպե±ս եք գնահատում Ռամբուեի բանակցությունները եւ, ընդհանրապես, հետագա ճանապարհն ինչպե՞ս եք պատկերացնում:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Ռամբուեում առանձնապես ողբերգական բան չի պատահել: Մեկ կարեւոր սկզբունքի շուրջ չի հաջողվել պայմանավորվել: Բայց մեր բոլոր հանդիպումների ժամանակ միշտ եղել են կետեր ու հարցեր, որոնց շուրջ մեզ հաջողվում էր ինչ-որ ընդհանրություններ գտնել, եւ լինում էին կետեր, որոնց շուրջ համաձայնության չէինք գալիս:

Հարց է առաջանում, թե ինչի՞ց էր այս հիասթափությունը: Համոզված եմ, որ չափազանցված սպասելիքներից էր սա գալիս: Պետք է բացատրենք, թե ինչից էին այդ սպասելիքները: 

Առաջին հերթին, լավատեսական հայտարարություններից, որոնք պարբերաբար, մինչեւ Ռամբուեի հանդիպումը, հնչեցվում էին միջնորդների, տարբեր միջազգային կառույցների պաշտոնյաների կողմից: Հենց փաստը, որ մենք առանձին հանդիպում ունեցանք Ռամբուեում: 

Մինչ այդ, մոտ երկու տարվա ընթացքում, մեր բոլոր հանդիպումները զուգակցվում էին ինչ-որ միջազգային իրադարձության հետ, որտեղ հավաքվում էին տարբեր երկրների նախագահներ: Այդ միջոցառումների շրջանակներում մենք ունենում էինք նաեւ առանձին հանդիպում ղարաբաղյան հարցի շուրջ: Այսպիսի սպասելիքներ այդ հանդիպումները չէին առաջացնում: Ֆրանսիայի նախագահի հրավերը եւ իր այդպիսի ներգրավվածությունը եւս ձեւավորեցին որոշակի սպասելիքներ: Այս ամենը միասին ձեւավորեց հոգեբանական մթնոլորտ. բոլորը սպասում էին ինչ-որ կուլմինացիայի, հանգուցալուծման, ինչը չպատահեց: Բայց իրականում բանակցային գործընթացն ադեկվատ չէր այդ սպասելիքներին: Սա միանշանակ է: 

Կարող է եւս մեկ հարց առաջանալ: Ինչո՞ւ ձեւավորվեց այսպիսի մթնոլորտ: Սա եւս շատ պարզ պատասխան ունի: Դա կապված է այն հանգամանքի հետ, որ 2006-ի հետ բավականին մեծ հույսեր են կապվում: Ընտրություններ չկան Հայաստանում եւ Ադրբեջանում: 2007է2008թթ. բարդ է լինելու Հայաստանի համար, եւ հարցը կարող է պատանդ դառնալ նախընտրական տրամադրություններին: Բավական լուրջ ազդեցություն ունեցավ նաեւ մտադրությունը` խնդրի սկզբունքների շուրջ պայմանավորվածության գալ մինչեւ Սանկտ Պետերբուրգում Մեծ ութնյակի հանդիպումը: Սա բավական կարեւոր գործոն էր, եւ համանախագահները համարում էին, որ եթե հաջողվի հարցի սկզբունքներով պայմանավորված գալ Ութնյակի հանդիպմանը, ապա սա լավագույն երաշխիքը կլինի, որ միջազգային հանրությունն առավելագույնը կանի պայմանավորվածությունների կատարմանն աջակցելու համար: Բոլոր առումներով` եւ անվտանգության հարցերի, եւ տնտեսական աջակցության, ֆինանսական, եւ, իհարկեª քաղաքական: Այս ժամկետները ստիպում էին որոշակիորեն արագացնել գործընթացը: Ըստ էության, սա է պատճառը, եւ այդ ցանկությունը ինչ-որ տեղ արդարացված էր այն բանով, թե ինչ կշահեին կողմերը, եթե սա հաջողվեր: Չհաջողվեց: 

Հիմա ի՞նչ է լինելու: Շարունակելու ենք բանակցել: Արտգործնախարարների հանդիպումից հետո ավելի հստակ կլինի, թե մենք ինչ տեմպով կշարունակենք: Հիմա փորձեցի բացատրել, թե ինչ սպասելիքներ կային, եւ որտեղից էր գալիս հիասթափությունը:

ՀԱՐՑ - Այսինքն, ներողություն, սա Քի Վեստ չէ՞ր...

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Ոչ:

ՀԱՐՑ - Եռանախագահներն իրենք ստեղծում են սպասելիքների մթնոլորտ, հետեւաբար իրենք պետք է աշխատեն, որ դրանք արդարանան: Նրանց կողմից այդ աշխատանքը կա՞:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Անշուշտ, կար: Հույսեր նրանք ունեին նաեւ այն պատճառով, որ մի շարք սկզբունքների շուրջ իրականում կար պայմանավորվածություն: Բայց ակնկալիքներ, որ նաեւ այդ կետի շուրջ, որ չհաջողվեց պայմանավորվել, կհաղթահարենք արգելքը, մենք չունեինք: Ես մեծ ակնկալիքներ այստեղ չունեի: Այդ պատճառով Շվեդիայում ասացի` "զգուշավոր լավատեսությամբ", նույնիսկ ավելացրեցի` "շատ զգուշավոր լավատեսությամբ եմ տրամադրված": 

Օբյեկտիվորեն պետք է ասել, որ որոշ ճանապարհ անցել ենք դրական առումով: Բայց հարցի կարգավորումն այնքան բարդ գործընթաց է, որ կարելի է պայմանավորվել, օրինակ, 15 սկզբունքի կամ կետի շուրջ, եւ ընդամենը մեկի շուրջ պայմանավորվածության չգալը կնշանակի, որ գործընթաց չի սկսվում: Կամ պետք է վերանայել ամբողջ փաթեթը, կամ շարունակել լուծումներ գտնել այդ սկզբունքի վերաբերյալ:

ՀԱՐՑ - Պարոն նախագահ, համարո±ւմ եք, արդյոք, որ բանակցությունների այս ձեւաչափը լավագույնն է: Անհրաժեշտ չէ±, որ Լեռնային Ղարաբաղը ներգրավվի բանակցություններում: Գուցե մեզ համար ավելի նպաստավոր պայմաններ լինեն, եթե Հայաստանի Հանրապետության ղեկավարների փոխարեն Ադրբեջանի հետ բանակցությունները վարեն ԼՂՀ ղեկավարները:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Կարծում եմ, կա որոշակի թյուրըմբռնում հետեւյալի վերաբերյալ: Ղարաբաղն իրականում մասնակցում է բանակցային գործընթացին: Ղարաբաղի ուղղակի մասնակցությունն ասիմետրիկ բնույթ է կրում, եւ լիարժեք մասնակցություն չէ: Երբ համանախագահները գալիս են Հայաստան, պարտադիր հանդիպում են Ղարաբաղի իշխանությունների հետ: ԵԱՀԿ գործող նախագահը պարտադիր հանդիպում է: Ադրբեջանի նախագահի հետ չի եղել իմ որեւէ հանդիպում, որից առաջ եւ հետո ես խորհրդակցություններ չունենամ ԼՂՀ նախագահի հետ: Նույնն էլ կատարվում է արտգործնախարարների հանդիպումների ժամանակ: Ղարաբաղը ներգրավված է, մասնակից է այս գործընթացին եւ չի մասնակցում Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման ձեւաչափին: 

Հիմա` հարցի երկրորդ մասի վերաբերյալ: Մենք պետք է փորձենք հասկանալ այն ձեւաչափը, որն իրականում չի համապատասխանում հակամարտության ձեւաչափին: Ըստ էության, կոնֆլիկտի ձեւաչափն է. Լեռնային Ղարաբաղ-Ադրբեջան` Հայաստանի ակտիվ ներգրավվածությամբ. բանակցությունների այս ձեւաչափը մի քիչ ասիմետրիկ է ու համարժեք չէ կոնֆլիկտի ձեւաչափին: Այն ձեւաչափը, որ այսօր մենք ունենք, միայն բացասական հետեւանքնե±ր է բերում, թե՞ ունի նաեւ դրական մեծ ռեսուրս: Օրինակ, ո±րն է բացասականը: Առաջին հերթին, որ Ադրբեջանը փորձում է օգտագործել այս ձեւաչափը` զուգահեռաբար Հայաստանին ագրեսիայի ու տարածքների զավթման մեջ մեղադրելով: Բացասական գործոնը սա է: Միանշանակ ասեմ, որ այս փաստարկներն այլեւս ոչ մեկին չեն հետաքրքրում: Բոլորը գիտեն կոնֆլիկտի էության մասին եւ բոլորը հասկանում են, որ Ադրբեջանի մերժումը` բանակցելու Ղարաբաղի հետ, ավելի շատ գալիս է հոգեբանական բարդույթից: Դա կապված է պատերազմի հետեւանքների հետ: Սա բոլորի համար պարզ իրավիճակ է: Այդ բացասականը որոշ չափով չեզոքացվում է կոնֆլիկտի էության մասին ավելի խոր պատկերացումներով: Ի՞նչ ենք մենք շահում այս իրավիճակից: Առաջին եւ ամենից կարեւորը. Հայաստանը շատ ավելի մեծ արդյունավետությամբ կարող է պաշտպանել հայկական կողմի շահերը: Բանակցությունների ժամանակ կողմերի կարգավիճակը չափազանց կարեւոր է, եւ չճանաչված պետության շահերն անտեսելը շատ ավելի հեշտ է, քան ճանաչված պետության շահերը: Բանակցային սեղանի շուրջ կա կարգավիճակների հարց: Երկրորդ` ես, որպես բանակցությունների ակտիվ կողմ, շատ ավելի մեծ հնարավորություն եմ ստանում բոլոր հանդիպումների ժամանակ ներկայացնել Ղարաբաղի հարցը, որպես սուբյեկտ, ով ուղղակի անմիջական պատասխանատվություն ու բեռ է կրում բանակցությունների համար: Նույնը` Հայաստանի ԱԳ նախարարը: Երեւի ոչ մեկը չի կասկածում, որ Հայաստանի նախագահի եւ ԱԳ նախարարի շփումների մակարդակը դժվար է համեմատել ԼՂՀ նախագահի ու ԱԳ նախարարի շփումների մակարդակի ու հաճախականության հետ: Ուրեմն մենք տարիներ ի վեր հնարավորություն ունենք ակտիվ պարզաբանել ղարաբաղյան հարցը առաջին ձեռքից, այլ ոչ թե կողքից` որպես աջակցող կողմ: Սա եւս մեծ ռեսուրս է:

Երրորդ առավելությունը. Հայաստանի նախագահի ներգրավվածությունը շատ ավելի բարձր մակարդակի վրա է բարձրացնում Հայաստանի պատասխանատվությունը ԼՂՀ-ի նկատմամբ, քանի որ մենք ամբողջ Հայաստանի ներուժը` եւ դիվանագիտական, եւ տնտեսական, եւ պաշտպանական, ծառայեցնում ենք այս հարցի կարգավորմանը: Սա լո±ւրջ փաստարկ է, թե՞ ոչ: Իհարկե, լուրջ հանգամանք է: Այս երեք հանգամանքով է բացատրվում այն փաստը, որ Հայաստանի ներգրավվածությունը դրական արդյունք ունեցավ այն առումով, որ մենք ստանում ենք առաջարկներ, որոնք իրականում կարող են հիմք հանդիսանալ բանակցությունների համար: Հակառակ պարագայում ինձ համար ավելի հեշտ կլիներ ասել, թե գիտեք, հայկական կողմը համաձայն է յուրաքանչյուր տարբերակի, ինչի շուրջ պայմանավորվեք Ղարաբաղի հետ: Եվ մի կողմ քաշվել: Այն, ինչ որ արվում էր մի ժամանակ: Այն ժամանակ մենք ստանում էինք այնպիսի առաջարկներ, որոնք ոչ թե կարելի էր որպես հիմք ընդունել, այլ առաջին իսկ պահից ուղղակի պետք էր մերժել: Սա գալիս էր տարբեր կարգավիճակներից ու բանակցային գործընթացի ճիշտ կիրառումից: 

Ուրեմն, ի±նչ պետք է անենք: Իմ կարծիքով, պետք է աշխատենք Ղարաբաղն ավելի ակտիվ ներգրավել բանակցային գործընթացում: Իհարկե, լավագույն տարբերակը կլիներ, եթե բանակցային սեղանի շուրջ նստեին Ադրբեջանի, Հայաստանի եւ Ղարաբաղի նախագահները: Ղարաբաղը պետք է ներկայացված լինի իր օրինական իշխանություններով, այլ ոչ թե համայնքային տարբերակով` "հայկական-ադրբեջանական", ինչի փորձ արվում էր 1990-ական թթ. սկզբներին: Դա վատագույնն էր: Լավագույնը, եթե մասնակցենք երեքով: Հիմա փորձենք աշխատել Ղարաբաղի ավելի ակտիվ ներգրավվման համար: Ոչ թե Հայաստանի տեղը զբաղեցնելու, դերը նվազեցնելու համար: Հակառակ պարագայում, արդյունքում մեծ կորուստ կունենանք: Իսկ ղարաբաղցիներին ուղղակի հատուկ կասեմ հետեւյալը. դուք պետք է անհանգստանաք այն ժամանակ, երբ Հայաստանի նախագահը կսկսի խուսափել այդ պատասխանատվությունն իր վրա վերցնելուց, կսկսի փորձել մի կողմ քաշվել ու կողքից աջակցողի դեր ստանձնել: Այդ ժամանակ պետք է անհանգստանաք: Ուրեմն, Հայաստանի նախագահը կամ չի հավատում լավ արդյունքների, կամ իր մեջ բավարար ուժ չի գտնում գործն առաջ տանելու համար:

- Այդ առումով մենք անհանգստանալու բան չունենք:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Բայց վերջին որոշ հայտարարություններն ու զարգացումները ցույց են տալիս, որ կան մարդիկ, որ կամ լավ չեն պատկերացնում այս նրբերանգները, կամ այլ նպատակներով փորձում են այստեղ ինչ-որ բան որսալ:

ՀԱՐՑ - Վերջերս Հայաստանում եւ արտասահմանում շրջանառության մեջ է դրվել այն գաղափարը, որ Կոսովոյի բալկանյան խնդիրը ունի կարգավորման մեխանիզմներ, որոնք հաջող կիրառման դեպքում կարող են միատեսակորեն գործադրվել նաեւ Հայաստանում: Մեզ համար ընդունելի± է, արդյոք, այդ տարբերակը:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Փորձեմ ավելի լայն համատեքստով պատասխանել այդ հարցին: 

Ընդհանրապես, շատ դրական եմ համարում այն միտումները, որոնք աշխարհում այսօր կան նմանատիպ հակամարտությունների կարգավորման շուրջ: Շատ ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվում ազգերի ինքնորոշման սկզբունքին: Եթե փորձենք հետադարձ հայացքով գնահատել վերջին տարիներին կարգավորված, լուծում ստացած հակամարտությունները, կտեսնենք, որ բոլորը հենց այդ սկզբունքով են` Էրիթրեայի անկախությունը, Արեւելյան Թիմորի անկախությունը` հանրաքվեի ճանապարհով, այն ինչ կատարվում է այսօր Կոսովոյում, որեւէ մեկը գրեթե կասկած չունի, թե ինչ հանգուցալուծում է ստանալու այս կոնֆլիկտը: Հանրաքվե է սպասվում Մոնտենեգրոյում, Պաղեստինի պետության հարցն այլեւս ոչ մեկի համար կասկած չի առաջացնում, նույնիսկ Իսրայելի իշխանությունների համար, Սուդանում ստորագրված պայմանագիրը հյուսիս-հարավ հակամարտության շուրջ: Բոլոր այս կոնֆլիկտների կարգավորման սկզբունքը ինքնորոշման իրավունքի կիրառումն է: Այդ առումով, տարեցտարի մեր դիրքերը բանակցային գործընթացում ուժեղանում են: Շատ ավելի հեշտ է այսօր խոսել ԼՂ հարցի կարգավորման շուրջ, սկզբունքների, պարզաբանումների առումով դրսի աշխարհի հետ: Միտումները դրական են, եւ բոլորը հասկանում են, որ տարածքային ամբողջականությունը, շատ կարեւոր սկզբունք լինելով հանդերձ, շատ դեպքերում օգտագործվում է որպես ազգային փոքրամասնությունների բռնությունների ենթարկելն արդարացնող միջոց: Ուրեմն, այդ տեսանկյունից շատ ավելի լավատեսական եմ նայում բանակցային գործընթացի շարունակությանը, քանի որ այն օրինակները, որոնք այսօր կան, հնարավորություն են ստեղծում նաեւ մեզ համար ավելի ակտիվ աշխատելու այդ ուղղությամբ:

ՀԱՐՑ - Առաջին հարցում անդրադարձանք եռանախագահների խնդրին: Ուզում եմ այդ մասին մի քիչ մանրամասնեք: Տարիներ առաջ տպավորություն կար, որ նրանք մեկը մյուսին խանգարում են: Հետո Դուք ավելի ուշ ասացիք, որ միասին են աշխատում, եւ համագործակցությունը շատ լավ է ընթանում: Ինչպե՞ս եք գնահատում համանախագահների աշխատանքը: Խնդրում եմ անդրադառնաք նաեւ Ռուսաստանի նախագահի` Ադրբեջանում արած հայտարարությանը: Ինչպե±ս եք գնահատում դա:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Համանախագահների աշխատանքի վերաբերյալ համոզված եմ, որ նրանք իրենց մանդատի շրջանակներում անում են առավելագույնը: Նրանք այսօր կոչված են աջակցելու կողմերին` լուծում փնտրելու: Երբ ինքս ինձ հարցնում եմ, թե ի±նչ կարող էի անել նրանց փոխարեն` աջակցելու համար, դժվարանում եմ պատասխանել: Իրենք ունեն լիազորություններ, որոնց շրջանակներում միայն կարող են գործել: Որեւէ հակասություն, իրարից նախաձեռնություն խլելու երեւույթ, փորձ չկա: Նման բան չկա առնվազն վերջին 7-8 տարիների ընթացքում, ոչ թե վերջին 1-2 տարվա մասին է խոսքը: Գուցե սա է նաեւ պատճառը, որ մենք, այնուամենայնիվ, չնայած դժվարություններին, բավական մեծ ճանապարհ անցել ենք: Այդ է նաեւ պատճառը, որ կար Քի Վեսթը, երբ բավական մոտ էինք, եւ կար Ռամբուեն, երբ իրականում նույնպես բավական մոտ էինք: 

Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի նախագահի այդ հայտարարությանը, գիտեմ ինչպիսի արձագանք է եղել Հայաստանում: Չեմ զգացել որեւէ ճնշում, նպատակ` ինչ-որ բան ինձ պարտադրելու, ինչ-որ կայսերապետական երանգներ այդ խոսակցության ընթացքում: Եղել է շատ ընկերական մտքերի փոխանակում: Ինչ կատարվեց Բաքվում: Քննարկումների ժամանակ ՌԴ նախագահի մոտ տպավորություն ստեղծվեց, թե կարելի է հաղթահարել այն արգելքը, որը Ռամբուեում անհաջողության բերեց: Այդ տպավորություններով նա անմիջապես մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասել է, որ կզանգի-կհրավիրի: Սա միայն բարի ցանկության դրսեւորումն է մարդու, որն անկեղծորեն ուզում է, որ հարցը ինչ-որ լուծում ստանա: Բայց նաեւ հասկանում եմ, թե ինչու Հայաստանում նման արձագանք եղավ: Երեւի շատերի մոտ տպավորություն ստեղծվեց, թե Բաքվում ինչ-որ հարցերի շուրջ պայմանավորվեցին եւ կփորձեն Հայաստանի գլխին փաթաթել ինչ-որ մի ոչ հայանպաստ լուծում: Դավադրությա°ն երանգներով: Ասեմ, որ այդպես չէ, եւ մեր կապերը Ռուսաստանի հետ եւ անձնական հարաբերությունները Ռուսաստանի նախագահի հետ ուղղակի բացառում են նման կարգի դրսեւորումները: Կոնկրետ չենք պայմանավորվել, թե երբ կհանդիպենք, բայց հեռախոսով, այդ հարցի կարգավորման հետ կապված, բավական մանրամասների անդրադարձանք: Պայմանավորվեցինք, որ լրացուցիչ կկապվենք եւ կորոշենք, թե երբ կարող ենք այդ հարցը քննարկելու համար հանդիպել: Տեսնո՞ւմ եք, զգայուն հարցի շուրջ ինչպիսի զգացմունքներ կարող են առաջանալ ինչ-որ բաներից, որտեղ մարդիկ նույնիսկ որեւէ վատ մտադրություն չեն ունեցել: Կարծում եմ, որ Ռուսաստանի նախագահը չի էլ մտածել, որ մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասածը Հայաստանում կարող է այդպիսի ազդեցություն ունենալ: Համոզված եմ, որ չի էլ մտածել, թե կարող է այդպիսի արձագանք լինել:

ՀԱՐՑ - Թուրքական թերթերից մեկին տված հարցազրույցում Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, որ պաշտոնական Բաքուն նախընտրում է գնալ ոչ թե բարդ որոշումներով լուծումներ գտնելու ճանապարհով, այլ պարզապես ձգձգել գործընթացը, քանի որ "ժամանակն աշխատում է ադրբեջանական կողմի օգտին": Ինչպիսի±ն է Ձեր վերաբերմունքն այս հայտարարությանը, ի±նչ գործելակերպ կորդեգրի հայկական կողմը:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Եթե ադրբեջանական կողմը համոզված է, որ ժամանակն աշխատում է իր օգտին, ապա ինչո±ւ է մասնակցում բանակցային գործընթացին: Եթե մասնակցում է զուտ իմիտացիայի համար, նույնպես տարբերակ է: Դա կարելի է բացատրել Ռամբուեի անհաջողությամբ: Բայց այստեղ կարող է լինել նաեւ այլ բացատրություն: Յուրաքանչյուր լուծում ենթադրելու է դժվար որոշումների կայացում ե°ւ Ադրբեջանում, ե°ւ Հայաստանում, ե°ւ Ղարաբաղում: Ստեղծվել է մի վիճակ, կան խնդիրներ, որոնց կողմերը կարծես թե հարմարվել են: Իրավիճակի փոփոխությունները ստեղծելու են նոր հարցեր ե°ւ ներքաղաքական, ե°ւ այլ ատյաններում, ինչը պահանջելու է որոշումների կայացում: Եվ եթե դուք պատրաստ չեք բավարար քաղաքական կամք դրսեւորել որոշումներ կայացնելու համար, իհարկե, լավագույն հիմնավորումներից մեկը կարող է լինել հենց այդ. եթե ժամանակն աշխատում է մեր օգտին, ինչո՞ւ ենք մենք հիմա ինչ-որ լուծումների գնում, եթե հետագայում կարող ենք ավելի լավ լուծումներ ունենալ: 

Նույն բանը կարող եմ ես ասել, ասելով հիմնավորել խուսափողական դիրքորոշումը հարցի լուծման նկատմամբ: 
Նրանք ասում են. "Ունենք նավթ, նավթով կհարստանանք (միշտ Հայաստանի բյուջեն համեմատում են Ադրբեջանի բյուջեի հետ) եւ ավելի ուժեղ դիրքերից կկարողանանք պարտադրել մեր ուզած որոշումը: Կցանկանայի արտահայտվել նաեւ հարցի էության վերաբերյալ: Նավթ ունենալը դեռ չի նշանակում արդյունավետ տնտեսություն ու մարտունակ բանակ ունենալ: Աշխարհի փորձը, համենայն դեպս, ցույց է տալիս, որ ամենազարգացած երկրները նավթ ունեցող երկրները չեն: Ուղղակի այս երկու հարցն իրար հետ կապելը չեմ կարծում, որ ճիշտ է: Նույնիսկ հակառակը կարելի է ասել. շատ եւ շատ նավթային երկրներում զարգացման համար նավթային գործոնը կոռուպցիայի աճի, կլանային տնտեսության ձեւավորման տեսակետից բարոյալքման գործոն է: Ակնհայտ է եւս մեկ բան. նվիրվածությունը բարեփոխումներին շատ տեղերում նվազում է նավթային գործոնի ազդեցության տակ: Տվյալ դեպքում մենք պետք է խոսենք արդյունավետ տնտեսության ու բարեփոխումների խորության մասին: Սա° է նշանակելու երկրի մրցունակությունը տարածաշրջանում, այլ ոչ թե միայն նավթային պաշարների ծավալը:
 
Գիտեք, երբ խոսում ենք բարոյահոգեբանական ու բարոյալքման գործոններից, օրինակ, Հայաստանում ուղղակի հնարավոր չէ, որ հասարակությունը հերոսացնի մի հանցագործի, որ կացնով գլխատել է քնած մարդու: Ուղղակի հնարավոր չէ: Համոզված եմ, որ այսպիսի հոգեբանական վիճակում գտնվող հասարակությունը չի կարող հաջողություն ունենալ: Սա է մեր ամենից մեծ առավելությունը եւ ուժը:

ՀԱՐՑ - Պարոն նախագահ, ենթադրենք` բանակցություններն ինչ-ինչ պատճառներով ձախողվում են, մտնում են փակուղի եւ դադարեցվում են: Որո±նք են լինելու հայկական կողմի գործողությունները:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Դա վատագույն սցենարը կլինի, բայց դրան էլ հայկական կողմը պետք է պատրաստ լինի: Չէի ցանկանա, որ մենք հիմա այդ սցենարի մանրամասների մեջ մտնենք, տակտիկական որոշ անհաջողությունների համատեքստում: Ռամբուեում ինչ-որ բան չհաջողվեց, մենք դեռ կշարունակենք բանակցել, առաջ շարժվելու համար դեռ շանսեր կան: Եթե գա մի պահ, երբ իսկապես Ադրբեջանը միանշանակ ասում է, որ ժամանակն աշխատում է իր օգտին. "կուժեղացնենք մեր բանակը եւ հետագայում ուժի իրավունքով կլուծենք ղարաբաղյան հարցը", ապա մեր անելիքները կլինեն հետեւյալը. առաջին հերթին` Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության դե յուրե ճանաչումը Հայաստանի Հանրապետության կողմից: Երկրորդ քայլը` Հայաստանի Հանրապետության պատասխանատվության իրավական ձեւակերպումը ԼՂՀ ժողովրդի անվտանգության հարցերի համար: Կստորագրվեն մի շարք պայմանագրեր, ինչը կնշանակի, որ ԼՂՀ նկատմամբ որեւէ ոտնձգություն ոտնձգություն է Հայաստանի նկատմամբ: Երրորդը, իհարկե, անվտանգության գոտու ամրապնդումն է, որ ձեւավորված է այսօր Ղարաբաղի շուրջ: Անվտանգության գոտու ամրապնդումը նոր մոտեցումներով, ավելի համապարփակ: Այստեղ փակագծերը չեմ ուզում բացել: Եվ, իհարկե, ավելի ակտիվ գործընթաց կսկսվի պաշտպանական հարցերում մեր ինտեգրման ուղղությամբ: 

Ամենից կարեւորը. գիտակցելով, որ կա այսպիսի վիճակ, պետք է ավելի լավ աշխատենք, ավելի խոր բարեփոխումներ իրականացնենք Հայաստանում` տարածաշրջանում մրցունակ լինելու, տնտեսական աճ եւ արդյունավետ տնտեսության ձեւավորում ապահովելու համար: Համոզված եմ, որ այսպիսի ներուժ մեր ժողովուրդն ունի: Այստեղ պարզապես կասկածներ չունեմ:

- Շնորհակալություն, պրն նախագահ, հետաքրքիր հարցազրույցի համար:

Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ - Շնորհակալություն: Թեման շատ էր քննարկվում, եւ համարեցի, որ այսպիսի հանդիպումը հնարավորություն կտա մի շարք հարցերի անհրաժեշտ պարզաբանումներ տալ:

Լուսանկարներ
|
ՆաԵՎ կարող է հետաքրքրել
 
 
11.05.2015

 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
11.05.2015

 
 
 
11.05.2015

 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
11.05.2015

 
04.03.2015

 
 
11.05.2015

 
11.05.2015

 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
11.05.2015

 
 
11.05.2015

 
04.03.2015

 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
 
 
 
11.05.2015

 
 
 
 
 
 
07.08.2014  |  Քաղաքական
Ռ.Քոչարյանի գրասենյակի արձագանքը Լեւոն Հայրապետյանի կալանավորմանը

Ճիշտ չէր լինի, եթե ՀՀ պաշտոնաթող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, տեղյակ չլինելով գործի մանրամասներին, հանդես գար քաղաքական գնահատականներով Լեւոն Հայրապետյանի կալանավորման վերաբերյալ: Այս մասին NEWS.am-ի հետ զրույցում ասաց երկրորդ նախագահի գրասենյակի ղեկավար Վիկտոր Սողոմոնյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե ինչպես է Ռոբերտ Քոչարյանը վերաբերվում հայ բարերարի կալանավորման փաստին:

«Մենք ափսոսանք ենք հայտնում ազգությամբ հայ գործարարի եւ հայտնի բարերարի կալանավորման կապակցությամբ: Շատ ցավալի է, որ այդ ամենը տեղի է ունեցել:

Ինչ վերաբերում է այս թեմայի համատեքստում մեզ առնչվող հարցերին, որ վերջին օրերին շրջանառվում են մամուլում, ապա պետք է նշեմ հետեւյալը. Ռոբերտ Քոչարյանը ընտրվել է «ԲՖԿ Սիստեմա»-ի անկախ տնօրեն 2009 թվականի հունիսին, այսինքն այն ժամանակ, երբ Սիստեման արդեն մեկ տարի էր, ինչ Բաշնեֆտի սեփականատեր էր դարձել: Սա առաջինը: Եվ երկրորդը. չեմ կարծում, թե ճիշտ կլիներ, եթե ՀՀ պաշտոնաթող նախագահը, տեղյակ չլինելով գործի մանրամասներին, հանդես գար քաղաքական գնահատականներով Լեւոն Հայրապետյանի կալանավորման վերաբերյալ: Հուսով ենք, որ Լեւոն Հայրապետյանը կապացուցի իր անմեղությունը եւ երկար ժամանակ չի անցկացնի անազատության մեջ»,- ասաց նա:

 
 
 
 
 
 
www.2rd.am և www.2nd.am կայքերի այցելուների կողմից մեզ ուղարկվող բոլոր նյութերը անկախ ձևից, քանակից և ծավալից ամբողջապես կամ հատվածաբար տեղադրվում են էջում միայն կայքի քաղաքականությանը համապատասխանելու դեպքում: